Niejednokrotnie spotkacie się z sytuacją, w której hodowca tłumaczy jakieś działania w swojej hodowli odniesieniem do warunków naturalnych - problem leży w tym, że niekiedy informacje jakie posiada są szczątkowe, nieaktualne, błędne albo błędnie interpretowane - stąd nieporozumienia, które ciągną się latami w formie "mitów hodowlanych". Dlatego postanowiłem zabrać się za ten wpis - żeby zainteresowani nie ulegali często bezsensownym wnioskom, jakie od lat są wyciągane przez część hodowców.
Dodatkowa uwaga - z konieczności podaję łacińskie nazwy roślin - nie mam pojęcia czy są polskie odpowiedniki nazw - tam gdzie to możliwe jest odesłanie do Wikipedii (lub innych źródeł w przypadku braku wpisu na wiki) i można samemu sprawdzić tę kwestię.
Zacznijmy od cyklu sezonowego w życiu amadyn w Australii Północnej. Rodzaj i różnorodność pokarmu, który te ptaki pobierają uzależniony jest:
- po pierwsze od warunków pogodowych i cyklu wegetacji określonych roślin,
- po drugie od miejsca zasiedlonego przez ptaki,
- po trzecie od intensywności i rozległości okresowych pożarów.
Nie będzie niczym dziwnym gdy ptaki z jednego rejonu będą miały w porze deszczowej na przykład 10 różnych traw do wyboru, a 300 kilometrów dalej inna kolonia będzie miała tylko 4-5 gatunków. Z kolei w końcówce pory suchej wszystkie będą miały 1 - góra 2 rodzaje kiepskich nasion. Jak to z grubsza wygląda w ciągu roku:
Pora deszczowa
październik, listopad, grudzień, Styczeń, luty, marzec, kwiecień
W porze deszczowej ptaki początkowo przenoszą się z terenów położonych wyżej, na niziny gdzie żerują. Preferowane przez nie ziarna należą do traw:
Alloteropsis semilata (trawa czarna, trawa kakadu), która pojawia się z pierwszymi deszczami i jest dostępna cały ten okres - chętnie wybierana przez amadyny, które wyskubują również kiełkujące ziarna tej trawy z ziemi. Po okresowych pożarach obserwowano również amadyny żerujące na spalonej ziemi, która rodziła już nowe trawy i ptaki mogły wydziobywać z niej widoczne, kiełkujące ziarna.
Chrysopogon fallax - ta trawa występuje tylko na nizinach wiec amadyny korzystają z niej w początkowej fazie pory deszczowej - ptaki preferują to ziarno i gdy mają możliwość, to jedzą je częściej niż wyżej wspomniany gatunek "trawy kakadu" - według obserwacji Dr. Roba Marshalla jest to ulubione ziarno amadyn.
Sorgo - UWAGA - trawy sorgo mają sporo gatunków i te jedzone przez amadyny, to NIE SĄ te kłosy sorgo (Dari) znajdowane w sklepach zoologicznych - te sklepowe są przeznaczone dla papug, mają duże nasiona, których amadyna nie tknie. Wspomniane sorgo z Australii Północnej bardziej przypominają w wielkości ziaren np. naszą życicę (gatunki z mniejszymi ziarnami) albo kanar (większe - np. silk sorghum).
Różne rodzaje traw Spinifex (np. Triodia Bitextura, T. acutispicula, T. Bynoei, T. Schinzii) - drobne nasiona, które dostępne są głównie w grudniu i styczniu - są obserwacje (niepotwierdzone badaniami), że w tych miesiącach niektóre amadyny odżywiają się wyłącznie tymi trawami.
Heteropogon triticeus - nasiona dostępne dla ptaków w miesiącach luty-marzec.
Themeda triandra - nasiona dostępne ptakom w połowie grudnia.
Dodatkowe ziarna traw, które jedzą amadyny gdy niedostępne są ich ulubione, wymienione wyżej, to między innymi:
- Sehima nervosum,
- Mnesithea formosa,
- Xerochloa laniflora,
- Eriachne obtusa,
- Whiteochloa biciliata,
- Aristida dominii,
Według niepotwierdzonych obserwacji pożywiają się też introdukowanymi gatunkami:
Trawy pojawiają się sukcesywnie i niektóre rodzą nasiona tylko krótki czas więc ptaki rzadko mają za jednym zamachem pełną "stołówkę" ziaren i kilka gatunków na raz do wyboru.
Pierwsza część okresu deszczowego zostaje wykorzystana przez amadyny na pobieranie nowo wyrosłych, wartościowych pokarmów i wtedy też ptaki wracają codziennie na noc na wzgórza (są w stanie przelecieć do 17 kilometrów dziennie). Od stycznia/lutego zaczynają powracać na dłużej na wyżej położone tereny, gdzie będą przystępować do okresu lęgowego, który zakończą na początku sierpnia, a podczas którego niektóre pary wyprowadzą niekiedy nawet 3 lęgi.
Warto dodać, że nie są to sztywne i nienaruszalne daty - pojedyncze lęgi amadyn obserwowano w ciągu całego roku z wyjątkiem października - tak więc lęgi poza głównym okresem się zdarzają, wyjątki te zależne są od warunków panujących na danym terenie.
Innymi słowy - początek okresu deszczowego, to pojawienie się bogatej karmy, która przygotuje ptaki do lęgów.
Odnosząc to do hodowli - jest to ten okres, w którym dajemy ptakom kiełki, sukcesywnie coraz więcej karmy jajecznej/białkowej i zielonek - żeby przygotować je do lęgów (oczywiście w hodowli to nie muszą być te konkretne miesiące).
Pora sucha
maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień
W porze suchej ilość dostępnych nasion sukcesywnie spada i w połowie tego okresu ptaki mogą liczyć głównie na Alloteropsis semilata i ewentualnie różne rodzaje traw